Wulkany, flamingi i morze Cabo de Gata: geologia, saliny, snorkeling i kiedy jechać
Większość odwiedzających przyjeżdża do Cabo de Gata dla plaż, ale plaże to tylko skraj czegoś większego. Za nimi rozciąga się wulkaniczny krajobraz sprzed milionów lat, jeden z najsuchszych zakątków Europy, saliny, na których flamingi żerują przez cały rok, latarnia morska nad rafą z wulkanicznych kominów, a pod wodą chronione morze, które należy do najlepszych miejsc do snorkelingu w Hiszpanii.
Ten przewodnik pokazuje ten szerszy park: geologię, która go ukształtowała, saliny i ich ptaki, latarnię morską i Rafę Syren, rezerwat morski i snorkeling w nim, dawne kopalnie złota, najlepsze trasy piesze, klimat i najlepszą porę na wizytę.
Chroniony krajobraz
Niewiele miejsc w Hiszpanii ma tyle warstw ochrony.
- Ustanowiony parkiem przyrodniczym dekretem 314/1987 z 23 grudnia, był pierwszym lądowo-morskim parkiem przyrodniczym Andaluzji.
- Rezerwat Morski Cabo de Gata-Níjar utworzono w 1995 roku.
- UNESCO ogłosiło go rezerwatem biosfery 5 listopada 1997 roku.
- Od 2006 roku należy do Europejskiej i Światowej Sieci Geoparków.
- Saliny Cabo de Gata wpisano na listę obszarów wodno-błotnych konwencji ramsarskiej w 1989 roku.
Sam geopark obejmuje 352 km² lądu i 120,12 km² chronionego morza, łącznie 49 152 ha, a ludzie mieszkają tu od bardzo dawna: teren jest zamieszkany od neolitu.
Wulkany nad morzem
Wulkaniczna historia
Cabo de Gata to krajobraz wulkaniczny i kiedy już to wiesz, widzisz to wszędzie. Aktywność wulkaniczna zaczęła się około 16 milionów lat temu i zakończyła około 8 milionów lat temu. Potoki lawy, kopuły i kominy wulkaniczne tworzą wzgórza i cyple, a wiatr i morze wyrzeźbiły z nich zatoczki i dziwne skały, które nadają wybrzeżu charakter.
Większość wulkanu jest ukryta. Tylko 5 procent kompleksu wulkanicznego wznosi się ponad wodę; pozostałe 95 procent leży pod powierzchnią morza. Klify i cyple, które widzisz, to wierzchołki znacznie większej struktury.
Los Frailes
Najwyższy punkt to wulkan. Los Frailes, najwyższy wulkan, ma dwie kopuły, z których wyższa sięga prawie 500 metrów nad poziomem morza, i szlak na szczyt. Ze szczytu widok biegnie wzdłuż wybrzeża, ponad wioskami i morzem.
Skamieniała rafa Mesa Roldán
Niektóre kopuły wulkaniczne mają dziwnie płaskie wierzchołki, a powód jest niezwykły. Płaski wierzchołek Mesa Roldán to skamieniała rafa koralowa, która wyrosła na kopule około 6 milionów lat temu, kiedy była ona pod wodą. Gdy poziom morza opadł, rafa została na suchym lądzie, jako zapis czasów, gdy ten wulkan stał pod powierzchnią morza.
Klify
Wulkaniczne pasmo Sierra del Cabo de Gata opada do morza poszarpanymi, 100-metrowymi klifami, poprzecinanymi wąwozami tworzącymi małe zatoczki i plaże. Jego 63 km klifów to najlepiej zachowany odcinek hiszpańskiego wybrzeża śródziemnomorskiego. Oglądane z łodzi albo kajaka, z poziomu morza, warstwy skał wulkanicznych i morskie jaskinie u ich stóp robią największe wrażenie.
Pustynia nad morzem
Najsuchszy zakątek Europy
Cabo de Gata jest zdumiewająco suche. To jedyny region w Europie z gorącym klimatem pustynnym (Köppen BWh). Prowincja Almería to najsuchszy obszar Europy, z około 20 cm deszczu rocznie, a sam przylądek jest jeszcze suchszy: Cabo de Gata to najsuchsze miejsce na Półwyspie Iberyjskim, z opadami od 150 do 170 mm rocznie i rekordowo niskimi 52 mm w 1981 roku. W głębi lądu, około 30 km stąd, leży pustynia Tabernas, nazywana jedyną pustynią kontynentalnej Europy.
Życie na suchej ziemi
Suchość nie oznacza pustki. Wilgoci wystarcza dla prawie 1 000 gatunków roślin, w tym karłatki niskiej (europejskiej palmy wachlarzowej). Na Genoveses za plażą rosną niewielkie wydmy porośnięte opuncjami i agawami, a cała flora jest przystosowana do długich miesięcy bez deszczu.
Saliny i ich flamingi
Czynne warzelnie soli
Po południowo-zachodniej stronie parku, między wioską Cabo de Gata a latarnią morską, leżą saliny. Saliny Cabo de Gata to jedyne we wschodniej Andaluzji, w których wciąż wydobywa się sól na skalę przemysłową — około 40 000 ton rocznie. Saliny oddziela od morza 400-metrowa mierzeja piaszczysta i są obszarem ramsarskim.
Ptaki
Saliny to jedno z najbogatszych siedlisk ptaków na wybrzeżu. Na salinach odnotowano ponad 100 gatunków ptaków, z czego około 70% to migranci odpoczywający w czasie przelotu. Gwiazdami są flamingi:
- Flamingi są obecne na salinach przez cały rok.
- Pod koniec lipca i na początku sierpnia kolonia flamingów może liczyć tysiące ptaków; kilkaset zostaje przez cały rok.
Obserwacja
Są tu dwie czatownie do obserwacji ptaków; zabierz lornetkę, bo stoją daleko od ptaków. Najlepszą porą jest wczesny ranek i późne popołudnie, przy nisko stojącym słońcu i chłodniejszym powietrzu, kiedy róż flamingów odcina się od białej soli.
Latarnia morska i Rafa Syren
Latarnia morska
Na południowym krańcu parku droga kończy się przy latarni morskiej. Latarnię morską Cabo de Gata zbudowano w 1863 roku, by ostrzegała przepływające statki przed wybrzeżem. Obok niej punkt widokowy wychodzi na jeden z najsłynniejszych widoków parku, a przy punkcie widokowym jest punkt informacji turystycznej.
Rafa
Poniżej punktu widokowego z przejrzystej wody wyrastają ciemne skały. Skały rafy to dawne kominy wulkaniczne, ciemne od materiału, który wyrzucały, a uważa się, że skały Rafy Syren to pozostałości dawnej struktury wulkanicznej. Legenda jest starsza niż geologia: Rafa Syren zawdzięcza nazwę prawdopodobnie fokom mniszkom, które kiedyś tu żyły i które dawni żeglarze mogli brać za syreny; dziś już ich nie ma.
Krótka ścieżka prowadzi w dół do maleńkiej zatoczki, na której przy odpływie mieści się zaledwie 4 lub 5 ręczników, a wody wokół rafy są ulubionym miejscem nurków. Zachód słońca z punktu widokowego to jeden z klasycznych momentów wizyty.
Pod wodą
Rezerwat morski
Morze Cabo de Gata jest chronione równie starannie jak ląd. Rezerwat morski obejmuje ok. 12 000 hektarów, czyli 120 km², i sięga do głębokości 60 m. Przejrzysta woda, skaliste dno i łąki trawy morskiej czynią z niego jedno z najlepszych miejsc do snorkelingu i nurkowania w Hiszpanii.
Co zobaczysz
- Blisko brzegu. Już na metrze głębokości zobaczysz kilka gatunków ryb; najbogatsze życie morskie jest na głębokości od 5 do 10 metrów.
- Ryby. Wśród gatunków są granik, labraks, dorada, skorpena, barwena, mątwa, kalmar i ośmiornica.
- Trawa morska. Łąki posidonii widać od głębokości 15 metrów; to kluczowa wylęgarnia życia morskiego. Na Genoveses przy brzegu rozciąga się rozległa łąka posidonii, a trawa morska często jest wyrzucana na brzeg.
Zasady
- Łowiectwo podwodne jest całkowicie zakazane.
- Nurkowanie z butlą wymaga zezwolenia Subdelegatury Rządu w Almerii lub biura parku. Zapytaj w swoim centrum nurkowym, jak to załatwić.
- Patrz, ale niczego nie dotykaj i nie zabieraj; rezerwat istnieje po to, by życie morskie mogło się odrodzić.
Snorkeling z kajaka lub łodzi
Najlepszy snorkeling jest wzdłuż skalistych brzegów zatoczek, z których do wielu dociera się tylko od strony morza.
Kajak i snorkeling. Po krótkiej lekcji wiosłowania płyniesz wzdłuż wulkanicznych klifów i morskich jaskiń do zatoczek widocznych tylko od morza, z przerwą na kąpiel i snorkeling w ukrytej zatoczce; okulary i rurka są w cenie, a grupie towarzyszy łódź asekuracyjna. Około 3 godzin.
Łodzią do pięciu zatoczek z Carboneras. Łódź dla małej grupy z Carboneras wzdłuż plaży Los Muertos, skamieniałej rafy Mesa Roldán i Agua Amarga, z postojem na kotwicy w Cala de Enmedio na kąpiel; sprzęt do snorkelingu w cenie i zwrot pieniędzy przy zbyt wzburzonym morzu. Około 2 godzin.
Żaglówką na plażę Los Muertos. Rodzinny rejs żaglówką z Carboneras, z przerwą na snorkeling w zatoczce. Około 3 godzin.
Złoto i duchy: Rodalquilar
Park ma też przemysłową przeszłość. Kopalnie złota działały na wzgórzach wokół Rodalquilar od 1940 do 1966 roku; górnictwo sięga tu czasów rzymskich. Pozostałości epoki górniczej są częścią krajobrazu wokół wioski, klimatycznym kontrastem dla plaż i przypomnieniem, że to suche, odległe wybrzeże było kiedyś miejscem ciężkiej pracy przemysłowej.
Ludzie i historia
Wulkanicznych wzgórz nigdy nie było łatwo uprawiać, ale ludzie żyją tu od tysięcy lat. Teren jest zamieszkany od neolitu, a jego dziedzictwo kulturowe sięga od ludów tak starożytnych jak Tartezyjczycy i Fenicjanie po wiatraki i gospodarstwa z czasów nowszych.
Osłonięte zatoki przyciągały floty. Plaża Genoveses zawdzięcza nazwę flocie 200 genueńskich statków, która w 1147 roku obozowała w zatoce przed atakiem wojsk Alfonsa VII na Almerię, a w 1571 roku hiszpańska flota licząca ponad 300 statków i 30 000 ludzi zebrała się w zatoce przed bitwą pod Lepanto. Wzdłuż wybrzeża ruiny wież strażniczych i zamków wciąż przypominają o najeźdźcach, którzy kiedyś przybywali z morza.
Później przyszła latarnia morska, zbudowana w 1863 roku, kopalnie złota w Rodalquilar, a w końcu ochrona: park przyrodniczy w 1987 roku, dzięki któremu to wybrzeże tak bardzo różni się od reszty hiszpańskiego wybrzeża Morza Śródziemnego. Szlak Los Genoveses zaczyna się przy wiatraku odrestaurowanym w 2007 roku, jednym z wielu starych młynów przypominających dawne pola zbóż uprawianych bez nawadniania.
Piesze wędrówki po parku
Wędrówki to jeden z najlepszych sposobów na zrozumienie krajobrazu, choć upał utrudnia chodzenie latem.
- Los Frailes. Szlak na szczyt najwyższego wulkanu parku, dla widoku wzdłuż wybrzeża.
- Vela Blanca. Idąc dalej za szlabanem na końcu drogi, możesz wejść na wzgórze Vela Blanca z widokiem na zatoczki.
- Szlak Genoveses. Szlak Los Genoveses zaczyna się przy wiatraku odrestaurowanym w 2007 roku i mija bunkry z czasów wojny domowej na plaży.
- Morrón de Genoveses. Wzgórze Morrón de Genoveses zamyka zatokę od południa i daje widok na plażę, Campillo del Genovés i San José.
- Do Cala San Pedro. Pieszo ścieżka zaczyna się w Las Negras; nawet od parkingu San Pedro to wciąż około 2 km wąską ścieżką w pobliżu klifów.
Weź więcej wody, niż ci się wydaje, że potrzebujesz, wyrusz wcześnie i latem unikaj środka dnia.
Wycieczki z przewodnikiem na lądzie
Jeśli na lądzie wolisz mieć przewodnika, dwie wycieczki łączą krajobrazy z tego przewodnika: saliny pieszo i południowe plaże na rowerze elektrycznym.
Zwiedzanie salin z przewodnikiem. Spacer po mokradłach salin: jak z morskiej wody powstaje sól, jakie ptaki tu żerują i, przy odrobinie szczęścia, flamingi. Około 1 godziny.
Rowerem elektrycznym do Mónsul i Genoveses. Wycieczka z przewodnikiem na rowerach elektrycznych z San José szutrowymi drogami na plażę Mónsul, do punktu widokowego Vela Blanca i na plażę Genoveses, z czasem na kąpiel; odbiór z hotelu opcjonalnie. Około 4 godzin.
Strona z wycieczkami zbiera je wszystkie z aktualnymi cenami.
Kiedy jechać
Klimat
- Średnia roczna temperatura wynosi około 19,8 °C.
- Na samym przylądku Cabo de Gata średnie maksymalne temperatury dzienne wynoszą od 16,8 °C w styczniu do 28,8 °C w lipcu i 29,6 °C w sierpniu; w październiku średnia maksymalna to 24,1 °C.
- Dziesięć miesięcy w roku uznaje się za suche, a średnie roczne opady przy latarni morskiej Cabo de Gata wynosiły około 156 mm (1961–1990), a w ostatnich latach poniżej 150 mm.
- W Cabo de Gata jest średnio 119 tropikalnych nocy w roku.
Pora po porze
- Wiosna jest idealna na wędrówki i kwitnące rośliny, z łagodnymi temperaturami i bezpłatnym wjazdem na plaże.
- Lato to czas na morze: ciepła woda, długie dni i najlepszy snorkeling, ale też upał, tłumy i letnie zasady wjazdu. Liczba ludności latem sięga około 60 000, a przez resztę roku jest znacznie niższa.
- Koniec lipca i początek sierpnia to szczyt przelotu flamingów na salinach.
- Jesień to ulubiona pora wielu odwiedzających: morze wciąż jest ciepłe, plaże spokojniejsze, a wędrówki znów przyjemne.
- Zima jest łagodna i cicha, świetna na wędrówki, obserwację ptaków i wioski.
Odpowiedzialne podróżowanie
Kruchość parku jest częścią jego piękna. Ten sam niedobór wody, który czyni go wyjątkowym, sprawia, że wolno regeneruje się po zniszczeniach, a jego popularność latem wywiera presję na najsłynniejsze miejsca.
- Korzystaj z wahadłowca z San José latem, zamiast jechać samochodem na Mónsul i Genoveses.
- Trzymaj się ścieżek i dróg; wydmy i ich rośliny łatwo zniszczyć.
- Zostaw posidonię tam, gdzie leży na plażach; to naturalna trawa morska, a nie śmieci.
- Nigdy nie dokarmiaj ani nie płosz zwierząt, w tym flamingów na salinach.
- Zabieraj śmieci do domu; na dzikich plażach nie ma koszy.
- Szanuj rezerwat morski: łowiectwo podwodne jest zakazane, a nurkowanie wymaga zezwolenia.
Plan na dwa dni
- Dzień pierwszy, południowy zachód: saliny o świcie, by zobaczyć flamingi, potem latarnia morska i punkt widokowy nad Rafą Syren; popołudnie na Genoveses albo Mónsul; zachód słońca znów przy latarni.
- Dzień drugi, północny wschód: rano wycieczka kajakiem ze snorkelingiem albo rejs z Carboneras; obiad w jednej z wiosek; późnym popołudniem dawne kopalnie złota w Rodalquilar i wejście na Los Frailes albo Vela Blanca, jeśli upał pozwoli.
Najczęstsze pytania
Czy Cabo de Gata jest pochodzenia wulkanicznego?
Tak. Aktywność wulkaniczna zaczęła się około 16 milionów lat temu i zakończyła około 8 milionów lat temu. Tylko 5 procent kompleksu wulkanicznego wznosi się ponad wodę.
Gdzie w Cabo de Gata można zobaczyć flamingi?
Na salinach między wioską Cabo de Gata a latarnią morską, gdzie flamingi są obecne przez cały rok. Pod koniec lipca i na początku sierpnia kolonia może liczyć tysiące ptaków. Na saliny wychodzą dwie czatownie.
Czy Cabo de Gata nadaje się do snorkelingu?
Jak najbardziej. Rezerwat morski obejmuje 12 000 hektarów; już na metrze głębokości zobaczysz kilka gatunków ryb, a najbogatsze życie jest na głębokości od 5 do 10 metrów. Łowiectwo podwodne jest zakazane.
Skąd nazwa Rafa Syren?
Prawdopodobnie od fok mniszek, które kiedyś tu żyły i które dawni żeglarze mogli brać za syreny. Dziś już ich nie ma.
Kiedy najlepiej jechać do Cabo de Gata?
Wiosną i jesienią, dla ciepłej pogody, bezpłatnego wjazdu na plaże i mniejszych tłumów. Lato jest najlepsze na morze, ale przynosi upał i zasady wjazdu.